Uw conditie voorspelt meer dan u denkt: wat VO2max zegt over uw levensduur
Wie aan levensverwachting denkt, denkt vaak eerst aan cholesterol, bloeddruk of bloedsuiker. Toch komt uit groot onderzoek een waarde naar voren die minstens zoveel zegt en veel minder aandacht krijgt: uw conditie. Artsen spreken van cardiorespiratoire fitheid, in de praktijk vaak uitgedrukt als VO2max.
Wat is cardiorespiratoire fitheid?
Cardiorespiratoire fitheid is het vermogen van hart, longen, bloedvaten en spieren om samen zuurstof op te nemen, te vervoeren en te gebruiken tijdens inspanning. De meest precieze maat daarvoor is de VO2max: de maximale hoeveelheid zuurstof die uw lichaam per minuut kan verbruiken. In grote studies wordt fitheid vaak geschat uit een inspanningstest op de loopband en uitgedrukt in MET’s, metabole equivalenten. Eén MET is ongeveer het energieverbruik in rust.
Wat zegt het onderzoek?
In 2018 publiceerden onderzoekers van de Cleveland Clinic de resultaten van 122.007 volwassenen die een inspanningstest op de loopband hadden gedaan. Ze werden gemiddeld 8,4 jaar opgevolgd. Wie in de laagste fitheidsgroep zat, had na correctie voor andere factoren ongeveer vijf keer meer kans om te overlijden dan wie tot de fitste groep behoorde.
Opvallend was de vergelijking met klassieke risicofactoren in dezelfde analyse. Het verschil in risico tussen een lage en een hoge fitheid was even groot als, of groter dan, het risico dat samenhing met roken, diabetes of coronair lijden. De onderzoekers vonden bovendien geen bovengrens: ook bij de allerfitste deelnemers ging een betere conditie samen met een lager risico, ook bij 70-plussers.
Kort samengevat: lage fitheid hing in deze studie even sterk of sterker samen met sterfte dan roken of diabetes. En anders dan uw leeftijd of uw genen kunt u uw conditie verbeteren.
Die bevinding staat niet alleen. Een meta-analyse in JAMA uit 2009 bundelde 33 studies met meer dan 100.000 gezonde deelnemers. Elke MET hogere fitheid ging gepaard met ongeveer 13 procent minder sterfte en 15 procent minder hart- en vaatziekten. Eén MET komt ruwweg overeen met één kilometer per uur sneller kunnen lopen of joggen.
Belangrijke nuances
Verband is geen bewijs van oorzaak. Beide studies zijn observationeel. Mensen met een goede conditie verschillen ook op andere vlakken, en ziekte kan de conditie verlagen in plaats van omgekeerd. De onderzoekers corrigeerden voor veel factoren, maar niet voor alles.
Geschat, niet altijd gemeten. In het Cleveland-onderzoek werd de fitheid afgeleid uit de prestatie op de loopband, niet rechtstreeks gemeten met een ademgasanalyse.
Een specifieke groep. De deelnemers werden doorverwezen voor een inspanningstest. Dat zijn niet noodzakelijk gemiddelde Belgen.
Toch is het patroon over veel studies heen opvallend consistent: een betere conditie hangt samen met een langer en gezonder leven.
Waarom dit zo relevant is
De boodschap is hoopvol. Uw leeftijd ligt vast, uw genen ook. Uw conditie niet. VO2max daalt met de jaren, maar training kan die daling aanzienlijk vertragen, ook op latere leeftijd. Wie vandaag start, verschuift zijn uitgangspunt voor de komende decennia.
Wat helpt in de praktijk?
Regelmatige duurinspanning op een rustig tempo, zoals stevig wandelen, fietsen of zwemmen, als basis.
Af en toe intensiever werk, bijvoorbeeld korte intervallen waarbij praten moeilijk wordt, voor wie dat medisch verantwoord kan.
Krachttraining om spiermassa te behouden, die nauw samenhangt met uw belastbaarheid.
Geleidelijke opbouw, zeker als u lange tijd weinig bewogen heeft, of als u hart- of longproblemen heeft. Overleg dan eerst met uw arts.
Weten waar u staat
Een goede start is weten waar u vandaag staat. VO2max kan betrouwbaar gemeten worden met een inspanningstest met ademgasanalyse. Samen met uw lichaamssamenstelling en uw bloedwaarden geeft dat een helder beeld van uw fysieke veerkracht, en een objectieve basis om een trainingsplan op af te stemmen en uw vooruitgang op te volgen.
Zo wordt een abstract begrip als gezond ouder worden iets concreets: een getal dat u kunt meten, begrijpen en verbeteren.
Bronnen
Mandsager K, Harb S, Cremer P, et al. Association of cardiorespiratory fitness with long-term mortality among adults undergoing exercise treadmill testing. JAMA Network Open. 2018;1(6):e183605. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2018.3605
Kodama S, Saito K, Tanaka S, et al. Cardiorespiratory fitness as a quantitative predictor of all-cause mortality and cardiovascular events in healthy men and women: a meta-analysis. JAMA. 2009;301(19):2024-2035. doi.org/10.1001/jama.2009.681
Uw gezondheid, meetbaar gemaakt
Wilt u weten waar u vandaag staat? Bij ( THE ) CLYNIQUE start longevity met een gezondheidsanalyse, zodat u een objectieve basis heeft om op verder te bouwen.
Dit artikel is informatief en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bespreek vragen over uw eigen gezondheid altijd met uw arts.
Opmerkingen